23 augustus 1954

De vliegramp van 1954

Een kwartier voor de landing verdween een KLM-toestel uit New York van de radio. Het wrak werd gevonden voor de kust van Bergen aan Zee.

Het was hoogzomer en Bergen aan Zee zat vol badgasten. Op zondag 22 augustus 1954 vertrok om half zes 's middags plaatselijke tijd een DC-6B van de KLM uit New York naar Amsterdam. Het toestel, de PH-DFO, heette Willem Bontekoe en was nog geen twee jaar oud. Aan boord waren negen bemanningsleden en eenentwintig passagiers. Bij een tussenlanding op Shannon in Ierland stapten er negen uit. Maandagochtend om half elf vertrok het toestel met de overige twaalf passagiers voor het laatste stuk.

Stilte op de radio

Om half één vloog de Willem Bontekoe zo'n vijftig kilometer uit de Nederlandse kust. De marconist bevestigde dat hij de luchtdruk en het weerbericht had ontvangen; aan boord werd de landing al voorbereid. Binnen een kwartier zou het toestel op Schiphol staan. Het was het laatste contact.

Om één uur maakte men zich op Schiphol zorgen. Een kwartier later ging via Radio Scheveningen de eerste noodkreet uit, en werd de scheepvaart gevraagd uit te kijken. Om half drie kregen de reddingboten van Egmond en IJmuiden, de President Steyn en de Neeltje Jacoba, opdracht uit te varen. Er stond een westenwind, kracht zes, en het regende al uren. De Marine stuurde vliegtuigen, schepen en een helikopter, de KLM twee Dakota's. Volgens de KLM had de Willem Bontekoe brandstof tot ongeveer vier uur. Daarna was er weinig hoop meer.

Gevonden voor Bergen aan Zee

Om vijf uur meldde de schipper van een IJmuider kotter dat hij om kwart voor vier ter hoogte van Bergen aan Zee een reddingvlot, papieren, boeken en pakketten had zien drijven. Een loodsboot viste kussens en dekens met de letters KLM op en een stuk van een passagiersstoel. De schepen zochten tot diep in de nacht door naar overlevenden, maar niemand van de eenentwintig mensen aan boord overleefde de ramp.

De volgende dag stelde een onderzoekscommissie vast dat het wrak voor de kust van Bergen aan Zee lag. Onderdelen van de cabine dreven over bijna een vierkante kilometer. Vanaf de boulevard en het strand keken de badgasten naar de zoektocht: een mijnenveger lag zeven kilometer uit de kust, een Dakota vloog laag langs het strand van Schoorl naar Egmond, en tal van kotters en vliegtuigen zochten het water systematisch af.

Het was hoogseizoen in een dorp dat net weer opbloeide na de oorlog. Vier maanden later, vlak voor Kerst, liep op hetzelfde strand de Katingo vast.

Bronnen: W.S. Janssen, 1954: Vliegramp bij Bergen aan Zee, Bergense Kroniek (1994).

Bekijk de hele tijdlijn →

Het verhaal gaat verder

Logeren bij de familie Stroomer kan nog steeds. Aan het Van der Wijckplein staat Wilhelmina: in 1949 geopend als pension-hotel, in de jaren van de wederopbouw. In dat gebouw verhuren we nu zes vakantieappartementen in Bergen aan Zee, een paar minuten van het strand. En op de plek van Prins Maurits zelf staat nu Strand Residence Bergen aan Zee, gebouwd door de vierde generatie.