1907–vandaag

Het Parnassiapark en het Duinmuseum

Een park in een duinvallei, met midden erin een museum van riet en hout. Driemaal geopend, en nog steeds open.

De tennisbanen in het Parnassiapark.
De tennisbanen in het Parnassiapark.

Rond 1900 groeide in Nederland de belangstelling voor de natuur. Heimans en Thijsse schreven hun bekende boekjes, in 1905 werd Natuurmonumenten opgericht. Marie van Reenen-Völter deed volop mee. Toen landschapsarchitect Leonard Springer in 1907 het villapark Bergen aan Zee tekende, kreeg het dorp twee parken: in het noorden een eenvoudig Dennenpark, het latere Engelse Veld, en in het zuiden, in de grote duinvallei bij villa Ulysses, het Parnassiapark.

Een park met van alles

Het Parnassiapark kreeg zo'n beetje alles wat een park in die tijd kon hebben: een croquetveld met een huisje voor de spullen, een bosje met een goudvissen- en eendenvijver, een houten muziektent in rustieke stijl, een vijver met een "heusch spuitende" fontein en een Parkhuis met een oud-Hollandse theesalon. Er kwamen tennisbanen, in augustus 1922 gevolgd door een tweede dubbele baan. In 1912 kwam Jac. P. Thijsse zelf advies geven over de inheemse beplanting; een pad achter de vijver heette naar hem de Thijsselaan.

Kinderen die er in de jaren twintig speelden, herinnerden zich later de witte steentjes van de paden, het buutveld, de duiventil, de grote en de kleine vijver en het beeld van een meisje dat bang was voor een kikker. In 1936 werd bij de vijver een grote bloemententoonstelling gehouden.

Het Duinmuseum

Op 4 juli 1914 kwam er een museum bij. Aannemer Willem Stroomer bouwde het in opdracht van de familie Van Reenen: een vierkant gebouwtje van overnaads getimmerd hout, met een rieten piramidedak en daarop een lichtkap. Naast het museum kwam een botanische tuin, waarvoor Thijsse veel deed. Binnen stonden diorama's: opgezette planten en dieren voor een geschilderde achtergrond van Theo Forrer. In de zomer werden er bijna elke dag verse planten neergezet, met hun naam erbij.

De oorlog maakte er een eind aan. Vanaf 1941 was het strand grotendeels verboden gebied, en in 1942 werden de opgezette dieren gebruikt als schietschijf of meegenomen. Het lege gebouwtje werd een paardenstal. Pas in 1954 knapte aannemer Dick Mosk het op, met geld van rijk en gemeente; de gemeente werd voor één gulden eigenaar van park en gebouwen. Op 2 juli 1955 ging het museum voor de tweede keer open, met de vogelcollectie van de nieuwe beheerder Bob Boersma. Dat seizoen kwamen er 3000 bezoekers. Volwassenen betaalden een kwartje, kinderen een dubbeltje.

Atelier en natuurcentrum

Toen Boersma in 1962 vertrok, raakte de collectie verspreid over scholen. Het gebouwtje werd tot 1976 een atelier voor de kunstenaars Kees Jansen en Nico van Stralen. Daarna nam het IVN het over. Op 30 april 1977 opende de burgemeester het museum voor de derde keer, nu als natuurcentrum. Op 18 mei 2001 ging het vergroot weer open, onder de naam Parnassia.

Bronnen: Bert Buizer, Het Duinmuseum in Bergen aan Zee, Bergense Kroniek; H.A. van Maanen-Dutilh, Een jeugd in Bergen aan Zee, Bergense Kroniek; Historische Vereniging Bergen.

Bekijk de hele tijdlijn →

Het verhaal gaat verder

Logeren bij de familie Stroomer kan nog steeds. Aan het Van der Wijckplein staat Wilhelmina: in 1949 geopend als pension-hotel, in de jaren van de wederopbouw. In dat gebouw verhuren we nu zes vakantieappartementen in Bergen aan Zee, een paar minuten van het strand. En op de plek van Prins Maurits zelf staat nu Strand Residence Bergen aan Zee, gebouwd door de vierde generatie.